Dosya bitti. Şimdi iki yol var: yayınevine göndermek ya da kendi imkânlarıyla bastırmak. İkisi de meşru, ama ikisi de farklı bir hazırlık ister ve yanlış yola yanlış dosyayla girmek aylar kaybettirir.
Aşağıda iki yolun da gerçek adımları var: yayınevine ne gönderilir, kendi başına basmak neyi gerektirir, ISBN ve bandrol nasıl alınır, fiyat nasıl kurulur.
Hangi yol size uygun
Yayınevi editör, dağıtım ve kitapçı rafı verir; karşılığında zaman ister ve kararların bir kısmını alır. Kendi başına basmak hızlı ve denetimi sizde bırakır; karşılığında editörlük, kapak, dağıtım ve tanıtımın tamamı size kalır.
Sizden para isteyen yayınevi yayınevi değildir. Baskı bedelini yazardan alıp "ortak yayın" diyen sözleşmelerde dağıtım genelde kâğıt üzerinde kalır; aynı parayla kendi başınıza basıp haklarınızı elinizde tutmanız daha iyidir.
Kararı verirken tek soru şudur: bu kitabın kitapçı rafında durması gerekiyor mu, yoksa okuruna internetten ulaşması yeterli mi.
Kendi başınıza basacaksanız: sıralı adımlar
Editörlük ve son okuma
Bu, atlanınca en pahalıya patlayan adımdır: yazım hatalı bir kitabın ilk yorumu hatalar üzerine olur ve o yorum kalıcıdır. Son okumayı mutlaka başkası yapsın, kendi metninizde göz hatayı kendiliğinden düzeltir.
ISBN ve bandrol
ISBN, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın e-Devlet üzerinden işleyen sisteminden alınır; kendi adınıza yayımcı kaydı açabilirsiniz. Bandrol de aynı yerden istenir ve korsana karşı yasal dayanağınızdır — basımdan önce halledin, sonra değil.
Sayfa düzeni ve kapak
İç sayfa düzeni matbaanın istediği ölçüde, taşma payı ve iç boşluk hesaplanmış bir PDF olarak hazırlanır. Kapakta tek kural var: küçük boyutta, telefon ekranında okunabiliyor mu — çünkü kitabı çoğu okur orada görecek.
Baskı ve derleme nüshası
Küçük adetli dijital baskı ilk kitap için makul bir başlangıçtır; ofset ancak yüksek adette ucuzlar. Baskıdan sonra yasal derleme nüshalarını teslim etmek zorunludur, bu adım ihmal edilince sonradan sorun çıkarır.
Satış kanalları
İnternet kitap satış siteleri, e-kitap platformları ve kendi sayfanız. Dijital sürümü ihmal etmeyin: maliyeti yok denecek kadar azdır ve basılı kitabın ulaşamadığı okura ulaşan tek kanaldır.
Yayınevine gönderecekseniz
Gönderilen dosyaların çoğu ilk sayfada elenir. Elenmemenin yolu, istenen biçimi harfi harfine uygulamaktan geçer; bu, okunma ihtimalini artıran en ucuz iştir.
Dosya tam olsun. Roman söz konusuysa bitmemiş dosya gönderilmez. Yarım dosya, yazarın kitabı bitirip bitiremeyeceği sorusunu açık bırakır.
Özet bir sayfa, sonu dâhil. Tanıtım yazısı değil, olanların özeti istenir; sonu saklamak merak uyandırmaz, dosyayı değerlendirilemez hâle getirir.
Doğru yayınevini seçin. Kataloğunda sizin türünüzden kitap olmayan bir yayınevine göndermek, iyi dosyayı da reddettirir. Beş doğru adres, elli rastgele adresten iyidir.
Fiyat ve beklenti
Fiyatı benzer sayfa sayısındaki kitaplara bakarak koyun. Çok ucuz fiyat kaliteyi sorgulatır, çok pahalı fiyat ilk kitapta okuru caydırır.
Satış sitelerinin komisyonunu ve kargoyu hesaba katın; eline geçen tutar etiket fiyatının yarısına yakın olabilir.
İlk kitapta satış beklentisini düşük tutun. Kitap tanıtımla değil, zamanla ve ikinci kitapla büyür.
Dosya henüz hazır değilse önce oraya dönün: romanın nasıl yazılacağı ve düzenli yazma alışkanlığı yayımlamadan önceki iki adımdır.
Dosyayı teslim edilebilir hâlde tutun
Writer Atlas kitabı DOCX, PDF ve EPUB olarak dışa aktarır; yayınevi Word ister, matbaa PDF ister, dijital satış EPUB ister ve üçü de aynı metinden çıkar. Sürüm geçmişi sayesinde silinen bir bölüm olduğu gibi geri gelir.
Sık sorulan sorular
ISBN almak zorunlu mu?
Satışa sunulacak her kitap için gereklidir; ISBN'siz kitap dağıtım ve satış kanallarına giremez. Başvuru Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın sistemi üzerinden yapılır ve kendi adınıza yayımcı kaydı açmanız mümkündür.
Bandrol ne işe yarar?
Basılı nüshanın yasal olduğunu gösterir ve korsan baskıya karşı takip imkânı verir. Basımdan önce, ISBN alındıktan sonra istenir; sonradan halletmeye çalışmak süreci gereksiz yere uzatır.
Kaç adet bastırmalıyım?
İlk kitapta dijital baskıyla 100–300 adet makuldür. Yüksek adet birim maliyeti düşürür ama satılmayan kitap depoda kalır; okur ilgisini görmeden büyük baskıya girmek en yaygın maddi hatadır.
Yayınevi ne kadar sürede cevap verir?
Üç aydan bir yıla kadar değişir ve çoğu zaman cevap hiç gelmez. Bu yüzden dosya aynı anda birkaç yayınevine gönderilir; beklerken bir sonraki kitaba başlamak en sağlıklı davranıştır.
E-kitap basılı kitabın satışını düşürür mü?
Pratikte düşürmez; iki sürüm farklı okura gider ve e-kitap çoğu zaman yeni okur getirir. Maliyeti neredeyse sıfır olduğu için basılı kitapla birlikte yayımlamak akla yatkın olanıdır.